RSS
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą literatura iberoamerykańska. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą literatura iberoamerykańska. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 20 października 2016

"Japoński kochanek" Isabel Allende

No, prawie pół roku milczenia. Niezły wynik. 
Jednak o tej książce muszę napisać.Jak zwykle Isabel Allende wciągnęła mnie za uszy w opowiadana historię.
Bohaterka powieści jest młodziutka Irina Bazili, pochodząca z Mołdawii. Irina rozpoczyna pracę w domu spokojnej starości w Lark House na przedmieściach Berkeley. Trudna jest to praca, więc dyrektor ośrodka z pewna dozą nieufności zatrudnia dziewczynę. Okazuje się, że młoda pracownica szybko zdobywa serce i zaufanie pensjonariuszy, jest lubiana, pracowita i świetnie potrafi słuchać, co jest bardzo ważne dla starszych ludzi.
Wśród mieszkańców jest słynna malarka Alma Belasco, osoba nieco ekscentryczna, pochodząca z szanowanej i bogatej rodziny. Kobieta nie potrzebuje opieki obcych ludzi, bo ma troskliwego i kochającego syna, synową i uwielbiającego ja wnuka. Jednak ze sobie tylko znanych powodów postanowiła zerwać z dotychczasowym uprzywilejowanym życiem i zamieszkać w domu starców, otaczając się tylko najpotrzebniejszymi przedmiotami. Alma nie lubi nawiązywać płytkich przyjaźni czy znajomości, nie ma ochoty na wspólne pogawędki. Jedyną jej przyjaciółką jest uwięziona na wózku inwalidzkim Cathy.
Starsza pani zatrudniła prywatnie Irinę, by ta pełniła właściwie rolę asystentki, damy do towarzystwa, pomagała jej w porządkowaniu dokumentów, załatwiała różne sprawy.
Allende powoli wprowadza czytelnika w główny wątek powieści, której bohaterką nie jest Irina, tylko Alma. Kobieta z ogromnym bagażem doświadczeń, ze smutną i okrutna przeszłością, sięgającą czasów II wojny światowej i Polski. Jako małe żydowskie dziecko została wysłana do ciotki w Ameryce, aby uchronić ją przed hitlerowskim złem. Rozpacz,żal, tęsknota i okrutna samotność to uczucia jakie towarzyszyły małej Almie w domu kochającego wujostwa.We wspomnieniach towarzyszymy Almie, gdy z dziewczynki przeobraża się w kobietę pewną siebie, realizującą swoje marzenia i plany. To tu, w Ameryce poznaje mężczyzn swojego życia i zatapia się w miłości.
Autorka w bardzo wysmakowany sposób opowiada o miłości pięknej, trwałej aż po grób, a nawet dalej, ale zakazanej.
Każda z przedstawionych postaci jest nietuzinkowa, każda niesie ze sobą emocje, które przekazuje czytelnikowi. A przez to trudno książkę odłożyć na półkę, rozstać się z nimi choć na chwilę.
Jak zwykle w powieściach Isabel Allende kobiety są odważne, mocno stąpające po ziemi i to one wiodą prym w tej powieści.
Uwielbiam czytać książki Allende, każda z nich ma niepowtarzalna atmosferę, swoisty klimat, skrzący dowcipem.który trudno jest znaleźć u innych pisarzy. 
Dla mnie to, po prostu kolejna, cudowna ( tym razem w przeszłość) podróż. Polecam wszystkim czytelnikom, którzy lubią takie podróże.

 "Seniorzy to najzabawniejsi ludzie na świecie. Dużo przeżyli, mówią to, co chcą, i guzik ich obchodzi opinia innych". 

*****

"Szczęście nie jest wybuchowe i hałaśliwe, jak przyjemność czy radość. Jest milczące, spokojne, delikatne, to wewnętrzny stan zadowolenia, i żeby go osiągnąć, trzeba na początek pokochać siebie samego."

Allende Isabel : Japoński kochanek. Warszawa : Muza, 2016, 319s. 

niedziela, 1 września 2013

"Pamiętnik Mai" Isabel Allende


Z pewna obawa zaczynałam czytać tę powieść Isabel Allende. Absolutnie nie dopuszczałam do siebie myśli, że będzie gorsza od wcześniejszych jej książek. Obawiałam się dlatego, że zasugerowana przez recenzje i zaczynałam ją czytać jako książkę młodzieżową.
Na dodatek gdzieś wyczytałam, ze Allende narzekała, iż strasznie dużo nerwów ją kosztowała ta bohaterka. Wspomina, że gdyby mogła wstrząsnęła by nią i wkleiła parę klapsów za to, że sama pcha się w kłopoty.
Dziennik Mai dzieje się współcześnie. Bohaterka jest dwudziestoletnią kobietą o bardzo bogatej i tragicznej przeszłości.  Wyrwana z Las Vegas nagle ląduje na maleńkiej wysepce Chiloe.I to tu właśnie dostaje drugą szansę od życia, czy ja wykorzysta?
   Maya porzucona przez rodziców, znalazła miłość i opiekę u dziadków. Życzyłabym każdemu dziecku tak ogromnej miłości i poczucia bezpieczeństwa jakimi była otaczana  dziewczynka.Chłodna i zasadnicza babcia kocha ja nad zycie i nawet gdy jest mocno gderliwa, robi to tylko po to, by wnuczka została dobrze wychowana. Dziadek świata nie widzi za swoją przyszywaną wnuczką.
Ich mała jest nad wyraz szczęśliwa, tworzą wspaniałe trio.
W tym czasie Maya urosła, weszła w wiek dorastania, burzy hormonów i buntów. Przełomowym momentem w jej życiu była śmierć dziadka. Dziewczyna nie mogła sobie znaleźć miejsca i sensu bytu. Szuka pociechy nie tam , gdzie trzeba, ale tam gdzie jest łatwo i wesoło. trafia do siedliska lekkoduchów, imprezowiczów i narkomanów. Maya uzależnia się od narkotyków i alkoholu. A to juz jest prosta droga na dno, które osiąga w Las Vegas.
Mimo wielu prób odtrucia, wyciągania jej z nałogu, dno przyciąga jak magnes. Maya zostalie dilerka, prostytuuje się, by zdobyć pieniądze na narkotyki. Ciągle przed czymś lub kimś ucieka.Ukrywa się przed dilerami, policją, mafią. 
W końcu na jej drodze stanęły anioły - kobiety zajmujące się zbłądzonymi. To one oddają zagubioną wnuczkę w ramiona ukochanej babci....
Jak tytuł wskazuje powieść jest napisana w formie pamiętnika, który bohaterka spisuje podczas pobytu na Chiloe. Zawiera raczej przemyślenia i analizy postępowania niż dzieje spisane dzień po dniu.
Jak to zwykle bywa u Allende karty powieści wypełniają postaci silnych kobiet Maya, jej babcia i inne drugoplanowe. Powieść ponadto wypełniona jej dziejami Chile, przewijaa sie w niej dawne czasy, kawał historii tego kraju.
Wszystko mistrzowsko wplecione i opisane tak, ze nie chce się oderwać od książki.
To powieść obyczajowa, ale z silnymi akcentami psychologicznymi i watkami kryminalnymi. Jest to opowieść dla wszystkich i młodzieży , ich rodziców i dziadków. Dla każdego coś dobrego.
 Ale tak mistrzowsko pisze właśnie Izabel Allende.

Polecami wszystkim !!!



Allende Isabell : Pamiętnik Mai.  Warszawa : Muza, 2013,432s.

sobota, 14 lipca 2012

"Ines, pani mojej duszy" Isabel Allende

Długi czas spędziłam z tą książką. Nie byłam w stanie przeczytać jej jednym tchem. Mnóstwo jest w powieści przeróżnych postaci, watów, zawirowań, że czasami się w niej gubiłam, odkładałam na później by trochę odpocząć od okrucieństwa, bezwzględności, które przepełniają opowieść bohaterki po brzegi. 
Tytułową Ines czytelnik poznaje nie jako piękną, młodą dziewczynę, tylko starszą panią w wieku około siedemdziesięciu lat, zmęczoną trudami życia, która snuje niespieszną opowieść o sobie, swoich ukochanych i o konkwiście.
Ines Suarez była jedyną kobietą, która na równi z mężczyznami walczyła i wydzierała tubylcom nowe ziemie, by na nich powstało wielkie miasto Santiago, obecna stolica Chile.
To ona, współzałożycielka, późniejsza Gubernatorowa Santiago, je organizowała i budowała.
Ines Suarez pochodziła z ubogiej rodziny z Estremadury. Młodziutka spotkała na swojej drodze Juan de Malaga, mężczyznę przystojnego, kochliwego, ale delikatnie mówiąc, niezaradnego życiowo. Pobrali się. I własciwie taj jedna decyzja zawiodła Ines w końcu do Chile.
Juan de Malaga pewnego dnia opuścił bez słowa swoją młodziutką żonę i wyruszył, zmamiony jak wielu innych, na poszukiwanie złota.
Ines przez pewien czas czekała na męża ale jako że nie należała do osób potulnych postanowiła odszukać go sama lub przekonać się, że nie żyje i stać się wolną. W ten sposób dotarła do Peru, gdzie ostatecznie dowiedziała się, że jest wdową. Przebywała tam przez jakiś czas i wcale nie myślała o powrocie do ojczyzny.
Wśród wielu zalotników, którzy byli łasi na wdzięki Ines, pojawił się Pedro de Valdivia, sławny żołnierz i przywódca, który w ojczyźnie zostawił niekochaną już żonę.
To właśnie z nim Ines wyruszyła na wyprawę swojego życia. Zanim dotarli do Chile prawie umarli z głodu i wycieńczenia na pustyni. Nękani przez różne choroby, napaści tubylców przebyli tę drogę.Odcięci od świata zbudowali osadę, która z czasem rozrosła się i stała stolicą nowej ojczyzny.

Ines, jest kobietą niezłomną, która nad wszystko na świecie ceniła miłość. To ona dodawała jej siły i uskrzydlała.
Opowieść, którą snuje sędziwa bohaterka to przede wszystkim kronika wydarzeń historycznych, podboju i zniewolenia tubylców. To portrety osób, które miały ogromny udział w tym procesie. Książka Allende obejmuje 53 lata ( 1500 -1553) krwawych zmagań Hiszpanów z Indianami, którzy nie byli potulnymi barankami idącymi na rzeź. Wiele w niej okrucieństwa, gwałtów, przemocy i tak sie zastanawiam czy ktoś dziś zwiedzając Santiago zastanawia się nad tym ile niewinnej krwi przyjęła ziemia chilijska.
Isabel Allende przygotowywała się do napisania tej książki przez cztery lata. Ogromna bibliografia zawarta na końcu książki pokazuje jak niebotyczna była to praca. Jak zwykle w przypadku tej autorki wszystko dopracowane do perfekcji tak by czytelnik utożsamiał się z bohaterami. 
Polecam wszystkim, którzy lubią literaturę historyczną, awanturniczą oraszoną miłością.  


Allende Isabel : Ines, pani mojej duszy. Warszawa : Muza, 2008, 397 s.

wtorek, 22 listopada 2011

"Portret w sepii" Isabel Allende



To trzecia część historii rodzinnej napisanej przez Isabel Allende. Co prawda nie czytałam tego po kolei według chronologii wydarzeń, ale czytałam z ogromną przyjemnością.
W "Córce fortuny" poznajemy Elizę, dziecko podrzucone na próg domu rodziny Sommers. Eliza dorasta i wyrusza w świat w poszukiwaniu ukochanego. Cudem uratowana od śmierci, osiedla się w Kalifornii. Mieszka z  Chińczykiem Teo i mimo iż nie są formalnym małżeństwem ich życie jest pełne wzajemnej miłości. Mają dwoje dzieci, syna i prześliczną córkę,która pewnego dnia zostaje zbałamucona przez syna  Pauliny del Valle. Z tej nieszczęsnej przygody rodzi się Aurora, która w jednej chwili po przyjściu na świat zostaje sierotą. Ojciec wyrzekł się jej, a matka w wyniku komplikacji poporodowych zmarła.  
Na szczęście Eliza i Tao opiekują się dzieckiem. W szczególny sposób silne więzi łączą Aurorę  z dziadkiem.   
Niestety, jakby tego było mało, ukochany dziadek umiera i babcia Eliza postanawiam spełnić wole ukochanego i jego prochy pochować w Chinach.
Mała Aurora w wieku kilku lat zostaje oddana pod opiekę drugiej babki Pauliny del Valle. Od tego czasu niczego dziewczynce nie brakuje. Paulina, która miała dwóch synów w Aurorze widzi spełnienie swoich marzeń o córce.
Mimo że była to kobieta dość oschła i wymagająca, dziewczynka potrafiła zawładnąć nią bez reszty.
I tak losy głównej bohaterki splatają historię dwóch odrębnych rodzin del Valle i Trueba. To tu poznajemy Severa de Valle, ojca jasnowidzącej Klary z „Domu duchów” , który adoptował małą Aurorę, jeszcze przed jej urodzeniem się. 
Dlaczego? To jedno z pytań, na które warto znaleźć odpowiedź w trakcie czytania powieści.
Aurora rośnie otoczona przyjaźnią i miłością, babka widzi w niej dziedziczkę swojej fortuny.
Każdy ma w życiu taki moment, że zastanawia się nad  swoimi korzeniami., chce poznać losy rodziny. Aurora znała dotychczas losy rodziny del Valle, natomiast nikt nie mówił i nie wspominał o rodzinie matki. Jak przez mgłę pamiętała dziadka i babkę Elizę. Do tego prześladował ją ciągle ten sam koszmar senny, podskórnie czuła, że ma on związek z jej przeszłością. Tylko jaki? To kolejne pytanie, na które warto znać odpowiedź.
Jak to zwykle w powieściach Allende bywa, jej bohaterka jest młodą pełną wdzięku, ale i mocnego charakteru kobietą. Aurora bardzo szybko wie, czego oczekuje od życia. Chociaż robi błędy życiowe, to potrafi się z nich wyciągnąć naukę.
"... małżeństwo to umowa dwojga wolnych ludzi, a miłość zaczyna się od iskry i tak samo szybko może zgasnąć. Miłość wystawiona jest na tysiące niebezpieczeństw i jeśli będzie się ją chronić, może się uratować, urosnąć niczym drzewo i dać owoce, jednak stanie się tak tylko wtedy, kiedy będą się o to strać obydwie strony."
 
Życiową  pasją staje się fotografia i literatura.
„Pamięć jest jak fikcja literacka. Wybieramy to, co najjaśniejsze i najciemniejsze, odrzucając to, co napawa nas wstydem, i w ten sposób tkamy rozłożysty dywan naszego życia”.
Całość powieści otoczona jest tłem historycznym  końca XIX i poczatku XX wieku. Poznajemy obraz nie tylko Chile, Stanów Zjednoczonych, ale również przekrój  wymieszanego etnicznie społeczeństwa od konserwatywnych Anglików, Chilijczyków po jakże odmiennych kulturowo mieszkańców Chinatown. Znajdziemy tu również początki ruchu feministek w Chile.
Plejada postaci jest przeogromna i różnorodna.
Każda z postaci wprowadzonych do powieści żyje, jest osobą z krwi i kości. A jest to wielobarwny przekrój począwszy od Pauliny del Valle, przez jej konkurentkę do serca męża, Niveę, drugą żonę Severa, która potrafi przepowiadać przyszłość, po kamerdynera Williamsa z arystokratycznym pochodzeniem i kryminalną przeszłością.  
Polecam z całego serca. Sama jedynie żałuję, że nie czytała cyklu w odpowiedniej kolejności. Chyba miałabym jeszcze większą przyjemność. Ale w końcu nic straconego.


Allende Isabel : Portret w sepii. Warszawa : Muza, 2008, 374s.
 
  

środa, 19 października 2011

"Niewinność zagubiona w deszczu" Eduardo Mendoza


 Okładka książki przyciągnęła mój wzrok i ... skusiła.Piękna zakonnica z oczami wzniesionymi ku niebu i jej karminowe usta ( tak to widzę mimo biało-czarnego portretu) na fioletowym tle. 
Książeczka niewielka i jak wynika z treści wstępu ,samego autora, Mendoza miał zamiar stworzyć sztukę teatralną, ale ostatecznie zrezygnował z tego pomysłu.
Zaskakująca jest sama forma książki- wszystko pisane jest jednym ciurkiem, nie ma tam żadnych myślników oznaczających dialogi, tylko pełne zapisane linie tekstu.
Zaczyna się niewinnie. Młoda przeorysza klasztoru gdzieś w okolicach Barcelony poszukuje sponsorów, którzy pomogliby wyremontować stary budynek, by tam mógł powstać dom opieki dla starych ludzi.Puka do każdych drzwi z bardzo miernym skutkiem. W końcu trafia do domu miejscowego bogacza i utracjusza, który na dodatek jest bałamutnikiem i łowcą serc niewieścich.
Nie sposób czytać tę książkę ze śmiertelną powagą, bo przez atmosferę melodramatu (??) przebija dowcip autora. 
Twórczość Mendozy "znam" tylko na podstawie "Przygód fryzjera damskiego", gdzie groteska i absurd były aż w nadmiarze i wprost. Tu natomiast autor bawi się świetnie, a do czytelnika puszcza oko i zaprasza do wspólnej zabawy.
Jednak nie jest to płytka opowieść. Na tych 130 stronach dzieją się różne rzeczy, są wręcz wątki kryminalne, uprowadzenie, zbójcy i poznajemy różne postaci. 
I gdybym miała napisać jakiś wniosek to byłoby 
- po pierwsze -życie lubi zatoczyć koło; a po drugie - najważniejsza jest MIŁOŚĆ ;)


 Poprzednie wydanie tej powieści z 1997 roku nosi tytuł "Rok potopu" 


Mendoza Eduardo : Niewinność zagubiona w deszczu. Kraków : "Znak", 2011, 136s.

niedziela, 18 września 2011

"Paula" Isabel Allende

"W porównaniu z rozmiarami Kosmosu i długością historii, nic nie znaczymy, po naszej śmierci wszystko toczy się dalej, tak jakbyś nigdy nie istnieli, ale na miarę naszego nietrwałego człowieczeństwa ty, Paulo, jesteś dla mnie ważniejsza niż moje własne życie i suma niemal wszystkich innych żywotów"

To słowa Isabel Allende skierowane do  ukochanej córki, pięknej dwudziestoośmioletniej dziewczyny, którą podstępna choroba  przykuła do łóżka i pozbawiła świadomości, odczuwania i w końcu życia.
Porfiria stopniowo niszczy mózg dziewczyny, a matka chcąc zatrzymać wspomnienia pisze długi list do córki, by gdy ta odzyska świadomość mogła uzupełnić wszelkie luki w pamięci.Strach, ból jest tak ogromny, że tylko pisaniem może autorka rozładować wzrastające napięcie.Nie przestaje pisać nawet wówczas, gdy pogarszający się stan córki w pełni uświadamia jej kto będzie zwycięzcą w tej walce na śmierć i życie.
"Paula" jest powieścią mocno osadzoną w życiu autorki, jeśli nie powiedzieć, iż jest to książka biograficzna.Allende wspomina swoją rodzinę, pierwszego męża - ojca jej dzieci.W trudnych chwilach towarzyszy jej drugi mąż Willie. W sposób wręcz kronikarski przestawia życie w Chile za czasów młodej demokracji, gdy do władzy doszedł jej stryj Salvatore Allende. Ponure czasy dyktatury wojskowej, gdy do władzy w zdradziecki sposób doszedł Pinochet.Wówczas to rodzina Allende musiała uciekać z kraju, by ratować się przed prześladowaniami. Po wielu perturbacjach osiedli w Wenezueli.
Isabel  Allende z wielką szczerością opowiada o sobie, zdradza wiele 
szczegółów z prywatnego życia. Można tu znaleźć wiele wskazówek dotyczących samego pisarstwa udzielanych bądź co bądź przez wykładowczynię na kursach pisarskich, które są tak popularne w Kalifornii.Można obserwować Allende, która nieśmiałym głosem zaczyna nazywać siebie pisarką. A jak do tego doszło? Odpowiedź znajdziecie na kartach tej powieści.
Ta powieść - list płynie jak  rzeka, raz leniwie, szczęśliwie to znów woda pieni się i burzy, napotyka przeszkody, przez które przewala się niczym wodospad lub omija i tworzy nowe koryto.
Chciałoby się powiedzieć jak życie.
Spotkałam w tej powieści wiele postaci znanych mi z "Sumy naszych dni".Wiem jak powstała "Ewa Luna" Jednak książkę czytało mi się trudniej niż inne powieści tej autorki.Myślę, że powodem tego był smutek wydzierający się z każdej kartki. Świadomość dlaczego ta książka powstała nie dawała mi spokoju. Razem  z Isabel byłam przy łóżku umierającej Pauli, razem z nią wierzyłam, że zdarzy się cud.
I chociaż nie byłam w stanie przeczytać więcej niż parę kartek na raz, a czytanie trwało długo, to nie żałuję tego czasu. Takiego ciepła, prostoty i optymizmu nie spotkałam w żadnym innym pisarstwie.
 Życie bywa bolesne, potrafi dopiec do żywego, to jednak są piękne chwile dla których warto żyć i o nich pamiętać. A może w tym wszystkim najważniejsza jest MIŁOŚĆ ? 
Może jest tak, tak mówi Allende :
" Być może jesteśmy na świecie po to, żeby szukać miłości, znaleźć ją i stracić, i tak raz za razem. Z każdą miłością rodzimy się na nowo, a kiedy miłość się kończy, otwiera się nam nowa rana. Pełno na mnie blizn i jestem z tego dumna" s. 443

"Cisza przed narodzeniem, cisza po śmierci, życie jest tylko hałasem pomiędzy dwiema strefami niezgłębionej ciszy"  s.327


Allende Isabel : Paula. Warszawa : Muza, 1998, 467s. 

środa, 17 sierpnia 2011

"Przygoda fryzjera damskiego" Eduardo Mendoza



Tak zwariowanej książki dawno nie czytałam. Ironia goni absurd, absurd goni groteskę. Spodziewałam się czegoś mocnego,bo skoro na okładce jest napisane, że"Wściekłe psy" Tarantino to przy bohaterach Mendozy niewinne szczeniaczki, to nie można oczekiwać czegoś subtelnego.
Książka zwariowana, bo tak absurdalnego poczucia humoru autora chyba jeszcze nie spotkałam. Mendoza jest autorem, o którym czytałam przy okazji ukazania się jego książki "Niewinność zagubiona w deszczu", ma ona wielu zwolenników, recenzje jakie czytałam były zachwycające. Nie udało mi się jej wypożyczyć z biblioteki, więc pocieszyła się "Fryzjerem" .
Rzecz dzieje się w Barcelonie, a głównym bohaterem jest były pacjent zakładu psychiatrycznego, z kryminalną przeszłością, ale i z mocnym postanowieniem uczciwego życia.
Otóż ten były lump zatrudnia się w zakładzie fryzjerskim swojego szwagra i w lepszy bądź gorszy sposób zdobi głowy szanownych klientek. Nie ma zbyt dużo do roboty, bo chętnych do tych fryzjerskich eksperymentów jest mało.Dni mijają jeden za drugim, aż do momentu, gdy długonoga piękność namawia go ( w sposób nieznoszący sprzeciwu) do kradzieży niebieskiej teczki z dokumentami z pewnej firmy. W noc kradzieży ktoś morduje właściciela firmy, a podejrzenia padają na fryzjera, który postanawia sam rozwiązać zagadkę.
Przez książkę przewija się galeria postaci nietuzinkowych, czasami groteskowych. A ten, który jest byłym pacjentem zakładu dla obłąkanych wykazuje się wielkim sprytem, przebiegłością i ... inteligencją.Rozwiązuje zagadkę, ale nie jest to sprawa prosta, gdy ktoś podkłada bombę pod jego zakład fryzjerski, snajper strzela przez okno, a jednym z przeciwników jest sam prezydent Barcelony, który mówi tłumacząc się, że nie on jest mordercą :
" Pardalot już nie żył. Przynajmniej, o ile sobie przypominam. Problem polega na tym, że z moją głową nie jest za dobrze, wie pan? Do sprawowania mojej funkcji wystarcza, ale ci z opozycji wiedzą o tym i wykorzystują moja słabość. Raz tu, raz tam, robią mi dowcipy, żeby mnie zbić z pantałyku. Wszystko mi wiruje przed oczami, szczególnie Sala Stu w ratuszu. Ale nie jestem wariatem".
Wbrew pozorom nie jest to zwykły kryminał, bo jest to absurdalny kryminał, w którym jak w lustrze odbijają się ludzkie nonsensy. 
Polecam, nie tylko fryzjerom.

Mendoza Eduardo : Przygoda fryzjera damskiego. Kraków; Znak, 2005, 311s.

sobota, 6 sierpnia 2011

"Córka fortuny" Isabel Allende


Czuję się jakbym wróciła z bardzo dalekiej podróży, bo właściwie wróciłam z Kalifornii, z czasów gdy te tereny ogarnęła gorączka złota.  
Nie dość że byłam daleko, to jeszcze przeniosłam się w czasie do lat 1843 do 1853.To było bardzo intensywne dziesięć lat.
A wszystko zawdzięczam Isabel Allende.
Tytułową "Córką fortuny" jest Eliza , dziecko podrzucone pewnej nocy pod drzwi rodzeństwa Rosy, Johna, Jeremiego Sommers w Valparaiso w Chile,dokąd przenieśli się  z Anglii.
Kucharka, niania prowadząca ich dom mama Frezja zawsze mówiła, że każdy człowiek rodzi się z jakimś talentem. Eliza posiadała aż dwa : dobry węch i świetną pamięć. Oba talenty przydały jej się bardzo w życiu, dzięki dobremu węchowi zarabiała na życie , a pamięć pozwoliła jej zapamiętać wszystko, czego się nauczyła. 
Rosa, mimo sprzeciwu brata Jeremiego, zatrzymuje Elizę. Sama jest panną z wyboru, ale z tajemniczą przeszłością ( którą czytelnik poznaje w odpowiednim momencie) odrzuca kolejnych konkurentów do jej ręki. Jest osobą dość mocno egzaltowana, ale dobrze wykształconą, ma dobry gust muzyczny i wykazuje się dużym oczytaniem. Sama długie godziny spędza na zapisywaniu zeszytów, co w nich zapisuje jest owiane tajemnicą, ale odkrycie prawdy jest wielkim zaskoczeniem dla czytelnika ( przynajmniej da mnie).
Życie w domu Sommersów toczy się utartym schematem, mała Eliza ma jakby dwie matki, z których jedna pragnie dla niej jak najlepszego wychowania i wykształcenia, a druga na pół  Indianka uczy dziecko zaklęć szamańskich, ludowych sposobów leczenia.Jednego dnia Eliza gra zmuszona przez Rosę na pianinie, nosi książki na głowie lub kijek na plecach pod łopatkami, aby trzymała się prosto, a drugiego dnia biega z kurami, gęsiami, odczynia uroki i poznaje tajniki kuchni.
John rzadko bywa w domu, większość swego życia spędza na morzu.Z każdej podróży przywozi dziewczynce drogie prezenty, by zgromadzić dla niej wiano.Jeremi jest małomówny, ledwo toleruje małą, ale  z czasem i jego serce lekko topnieje.
Życie Anglików jest bardzo różne od życia rodzimych mieszkańców Chile. Wydaje się, że wszystko jest już poukładane, ustalone i gdy Eliza staje się nastolatka, Rosa zaczyna myśleć o wyszukaniu dla niej godnego kandydata na męża. I jak to w życiu bywa "wszystko bierze w łeb", bo Eliza zakochała się w biednym jak mysz kościelna Joaquin'nie Andieta,pracowniku przedsiębiorstwa Jeremiego Sommersa.Na nic zdały się zaklęcia i odczynianie uroków.Pierwsza miłość zwaliła się na Elizę jak grom i zmusiła ją do podążenia za ukochanym aż do Kalifornii.Chłopak wiedziony dobrymi intencjami zdobycia fortuny na leczenie matki zapewnienie jej godziwego życia, ulega gorączce złota, jaka ogarnia cały świat.Po dwóch miesiącach dziewczyna "na gapę" pod pokładem statku, w nieludzkich warunkach, ocierając się o śmierć dopływa do Kalifornii.Przed śmiercią uratował ją Chińczyk Tao  Chi'en, który od tej pory staje się jej towarzyszem, a później wielką miłością.
Czytelnik wędruje razem z Elizą po Chile, Kalifornii z czasów złotej zarazy. Jej oczami ogląda okrucieństwo, brutalność i chciwość jaka naznaczyła te czasy. Razem z nią i Teo ratuje  młode Chinki przed śmiercią, pomaga biednym i zagubionym.  Dzięki nietuzinkowym postaciom mamie Frezji, Chińczykowi Teo mamy okazję poznać barwne życie Chile i fascynujące zwyczaje w Chinach.
Każda z postaci pierwszo-, drugo- czy dalej - planowa jest żywa, zapada głęboko w serce i to bez względu na miejsce urodzenia czy profesje jaką się zajmuje. Z jednakową dokładnością i czułością Allende przedstawia Paulinę de Valle i jej perypetie miłosne, jak i "splamione gołąbeczki" - prostytutki z terenów Kalifornii.
Każda z kobiet jest na swój sposób silna, i niezłomnie dąży do celu.Wielka przemiana następuje w samej Elizie, która z głupiutkiej szesnastolatki staje się kobietą nieprzeciętną. Allende przejaskrawia nieco uległość mężczyzn wobec kobiet, ale jest zamierzone i mnie się to bardzo podoba.
Nie jestem tego w 100% pewna, prawdopodobnie  "Dom duchów", "Córka fortuny" i "Portret w sepii" stanowią trylogię. 

Zachęcam do zaczytania się w tej książce.

Allende Isabel : Córka fortuny. Warszawa : Muza, 2000, 451s.

czwartek, 21 lipca 2011

"Dom duchów"Isabel Allende



Isabel Allende zabrała mnie w podróż do Chile. Spędziłam długi czas w domu, w którym splatają się losy rodzin Trueba i del Valle.
Młody Esteban Trueba, pochodzący ze zubożałej acz dobrze urodzonej rodziny, zakocha się od pierwszego wejrzenia w zielonowłosej Rosie del Valle. By móc się z nią ożenić i zapewnić jej dobrobyt ciężko haruje w kopalniach. Wszystko zmierza ku dobremu zakończeniu jego starań, gdy niespodziewanie Rosa umiera.Zrozpaczony Esteban rzuca się w wir pracy, postanawia odbudować zrujnowany majątek rodzinny. Nie może zapomnieć o pięknej Rosie, ujawnia się jego gwałtowny charakter, staje się dziedzicem bezwzględnym, budzącym strach i niechęć wśród podwładnych mu chłopów.
Rosa del Valle miała młodszą siostrę Clarę, dziewczynkę nieco inną od wszystkich dzieci. Po śmierci Rosy Clara zaniemówiła na dziewięć lat. Inność tego dziecka polegała również na tym , że potrafiła poruszać przedmiotami siłą swojej woli, przepowiadała przyszłość, miała dar jasnowidzenia. Po długim okresie milczenia, pewnego dnia zakomunikowała matce, ze wyjdzie za mąż za Estebana.Tak też się stało.
Główną postacią powieści jest Esteban, któremu czytelnik towarzyszy przez ponad 90 lat jego życia. Jednak istotą  tej powieści są kobiety, które go otaczają : Clara, Blanca i Alba. Jak zwykle u Allende silne, zdeterminowane w dążeniu do celu. Dziedzicem na włościach jest Esteban, ale to one żona, córka i wnuczka kręcą nim tak ( żeby nie powiedzieć manipulują ) jak chcą.
Tłem historycznym są dzieje Chile u progu junty wojskowej z całą okropnością tych czasów, która nie ominęła Blanki i Alby. Obecna jest również Clara, która snuje się po domu jako duch towarzyszący bez przerwy swojemu mężowi.Ucieleśnieniem przemian gospodarczych i politycznych jest sam Trueba, który zostaje senatorem, ma prawicowe poglądy i jest wielkim przeciwnikiem socjalizmu.
Początkowe życie małżeńskie Clary i Estebana oraz ich rodziny jest sielanką. Wydaje się, że Clara ze swoja nadprzyrodzona mocą przewidywania przypadków i wypadków życie w jakimś wyimaginowanym świecie, który może istnieć tylko w powieści. Jednak ta beztroska jest zacieniona przez brutalny charakter Trueby, później przez wydarzenia polityczne, prześladowania, okrucieństwo junty.
Narratorką powieści jest Alba, która odnalazłszy cudem ocalone pamiętniki babki Clary, postanowiła spisać dzieje swojej rodziny. Drugim narratorem jest sam Esteban, którego spojrzenie na to, co się wydarza, na jego miłość do tych trzech kobiet, jest nieco inne niż Clary i Alby. Powiedziałabym, że jest bardziej gorzkie, beztroska zaprawiona jest łyżką dziegciu.
Powieść bardzo mi się podobała. Ta atmosfera magiczności jest niesamowita, łagodzi brutalność rzeczywistości i powoduje, że chciałoby się zostać tylko w tym stanie magicznym.


Allende Isabel : Dom duchów. Warszawa : Muza, 2006, 523 s.

czwartek, 30 czerwca 2011

"Niezgłębiony zamysł" Isabel Allende


Allende znowu mnie uwiodła.Wcale nie było łatwo, bo pisze o bardzo trudnych sprawach, a jednak im bliżej byłam końca tej powieści - wyznania, tym bardziej nie mogłam się oderwać od niej.
Do napisania jej zainspirowały autorkę wspomnienia, właściwie wyznania jej drugiego męża Williama Gordona, którego poznałam z powieści "Suma naszych dni". Jawił mi się wówczas jako człowiek bez trudnej przeszłości, taki życiowy szczęściarz. I chociaż Allende wspominała w tej książce o jego dawnej rodzinie, jego dzieciach, to dopiero teraz mogłam się przekonać jak ciężkie miał życie.
"Niezgłębiony zamysł" jest powieścią o życiu Gregore'go Moralesa. Człowieka, który od dzieciństwa był ciągle w drodze.Najpierw wędrował ze swoimi rodzicami i siostrą, później wędrował samotnie.Nigdzie nie mógł zagrzać miejsca, bo wszędzie czuł się intruzem. Spowodowane było to tym, ze najpierw z rodziną osiadł wśród Latynosów i był jedynym biały, później mimo zdobytego z wielkim trudem wykształcenia nie mógł odnaleźć się w  przecież Gregory tak czuje się samotny i tak bardzo łaknie miłości.
"Sądzę, że przez cały czas kierowało mną złudzenie, że któregoś dnia spotkam idealną towarzyszkę życia i to całkowicie usprawiedliwiało moje poszukiwania. Tak samo piłem wino, choć wywoływało u mnie alergię, licząc na to, że odkryję jakąś idealną butelkę, i podróżowałem po świecie latem, przejeżdżając pędem jednego miasta do drugiego w gorączkowej pogoni za jakimś cudownym miejscem, gdzie czułbym się absolutnie szczęśliwy. Szukając, bez końca szukając, ale szukając gdzieś poza sobą."
Zanim Gregory wypowie te słowa do narratorki tej powieści musi przejść przez piekło wojny w Wietnamie, musi zrozumieć, że nikt nie jest doskonały, a dzieci mają swoje życie i muszą same nim kierować. Gregoremu najtrudniej jest zrozumieć, że nie on jest odpowiedzialny za całe zło tego świata i nie można brać odpowiedzialności za cudze decyzje.
Klęska i sukces nie istnieją, Greg, to tylko jankeskie wymysły. Trzeba po prostu żyć najlepiej, jak się umie, każdego dnia po troszeczku, to taka podróż bez określonego celu: tylko droga się liczy.
"Niezgłębiony zamysł" jest doskonałym obrazem społeczeństwa amerykańskiego z przełomu lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. Przemiany kulturowe i obyczajowe, rewolucję z 1968 roku, wojnę w Wietnamie. Pokazuje społeczeństwo meksykańskie, które zaludnia tereny wschodnie Los Angeles, gdzie tworzą swoje enklawy, w których obowiązują ciągle te same zasady moralne. Poprzez losy kobiet pokazuje hierarchię i miejsce kobiety wśród Latynosów.
Powieść Allende tchnie optymizmem, wiemy, ze życie głównego bohatera skieruje się na szczęśliwsze tory, ale siła i wiara w człowieka, jaką przekazuje autorka jest po prostu zaraźliwa.
Polecam wszystkim tym którzy wierzą w dobro człowieka i tam, którzy w nie wątpią.

Allende Isabel : Niezgłębiony zamysł. Warszawa : Muza, 1999, 482 s.

poniedziałek, 21 marca 2011

"Ewa Luna" Isabel Allende

"Nazywam się Ewa, co według pewnej książki, jaką posłużyła się moja matka, wybierając dla mnie imię, znaczy życie."

Tak zaczyna się ta piękna opowieść o życiu, które nie głaszcze po głowie, ale też nie do końca niszczy, bo wokół bohaterki są zawsze ludzie gotowi jej pomóc.
Ewę, bohaterkę i jednocześnie narratorkę znamy całe życie. Właściwie towarzyszymy jej od pierwszej chwili istnienia, kiedy to Consuela - jej matka poczęła ją z umierającym Indianinem.
Ewa była dzieckiem bez przeszłości, rodziny. Nigdzie nie odnotowano jej narodzin, jej istnienia. Nie chodziła do szkoły, nie uczyła się. I nikt od niej tego nie wymagał. Nazwisko dostała od swojej matki chrzestnej, która stwierdziła, że każdy musi mieć jakiej nazwisko.
Tak rozpoczęte życie nie wróżyło niczego dobrego na przyszłość. Jednak Ewa miała dar - dar opowiadania, snucia i wymyślania niesamowitych historii. Tymi opowieściami potrafiła urzekać wszystkich spotkanych na swojej drodze ludzi.Była też osobą bardzo ciekawą świata, informacje wchłaniała w siebie niczym gąbka, a potem wykorzystywała je w swoich opowieściach. 
W powieści poznajemy losy nie tylko dziewczynki, która przerodzi się w kobietę, wziętą pisarkę. Autorka przedstawia losy jej niezwykłej matki, którą znaleźli jako niemowlę w koszyku mnisi i do pewnego wieku ją wychowywali.Poznajemy chłopca z austriackiej rodziny, który zmuszony przez los ucieka do kraju X w Ameryce Południowej, gdzie toczy się akcja powieści. Na drodze Ewy staje cała plejada postaci począwszy od opiekunki przez dobroduszną prostytutkę, transwestytę, który nie pozwala tak siebie nazywać, bo od dzieciństwa czuł się kobietą uwięzioną w ciele mężczyzny, który później, po przeżyciu traumatycznych wydarzeń i prześladowań ze strony współwięźniów, staje się gwiazdą telewizyjną  i spotyka wielką miłość swojego życia.Wielu mężczyzn przewinęło się przez życie Ewy. Niektórych po prostu lubi innych kocha. Pierwszym młodzieńczym uczuciem obdarza ulicznika - chłopca, który potrafił jej pomóc, gdy została bez dachu nad głową, a który później staje się przywódcą partyzantki walczącej z juntą.
Allende prowadzi czytelnika swoja opowieścią przez różne kraje, pokazuje różne losy osób, które przeżywają ogromne dramaty, ale które są silne i potrafią walczyć z losem. Ta powieść nie jest wesoła i lekka, ale ma wielkie przesłanie w sobie ( moim zdaniem), że trzeba walczyć i nie poddawać się. Wszystko co jest niemożliwe staje się możliwe, więc "stań i walcz" 
Co ciekawe silniejsze i bardziej niezłomne są tu kobiety. To druga książka tej autorki, którą przeczytałam, ale i tam silniejsze były kobiety. Być może to osobowość samej Allende powoduje tę siłę.
Książka ma motto :
"Rzekła wtedy do Szecherezady:
Na Allacha, siostro, opowiedz nam cokolwiek, by skrócić nocne godziny..." 
Baśnie z tysiąca i jednej nocy

I tak sobie myślę, że opowieści  Isabel Allende i Ewy Luny to takie współczesne historie Szecherezady.


Allende Isabel : Ewa Luna. Warszawa : Muza, 1997,357s. 
/ Vademecum Interesującej Prozy / 

Zdjęcie okładki pochodzi z innego wydania, bo nie znalazłam takowej wydania z 1997

 

poniedziałek, 21 lutego 2011

"Suma naszych dni" Isabel Allende

Miałam niebywałą przyjemność towarzyszyć Isabel Allende w pewnym okresie życia jej i jej  rodziny. Jestem pod  wrażeniem jej osobowości, siły charakteru, a przede wszystkim ogromnej miłości. A wszystko za sprawą książki - listu.
Czytając "Sumę naszych dni" czułam się jak domownik, prawie członek jej "plemienia", jak sama nazywa swoją rodzinę.
Książkę czyta się jednym tchem, napisana w formie długiego listu do zmarłej córki. Autorka - narratorka przekazuje Pauli wszystkie informacje dotyczące rodziny, tego co się wydarzyło, pisze o kłopotach rodzinnych, leku przed genetyczną chorobą, która zabrała Paulę, a której nosicielkami są jej dwie bratanice, a także o swoich rozterkach i bólu tworzenia nowych powieści.
Isabel Allende mieszka z rodzina w Kalifornii. Ze wszystkich sił stara się, aby zgromadzić swoich najbliższych wokół siebie. Żyje życiem nie tylko swoim, ale również syna, jego dzieci, drugiej zony. Przyjacielskie kontakty utrzymuje z pierwszą żoną Nico - Celią oraz jej nową wielką miłością Sally. Jej rodzinę tworzą również dzieci z poprzednich związków jej męża Willego, 
Autorka bardzo czuwa nad rodziną, angażuje się we wszystko, ale też do wszystkiego się wtrąca i momentami jest po prostu nieznośną teściową, matką i babką. Z tej wielkiej miłości jaka darzy rodzinę wychodzi zaborczość i uzurpowanie sobie prawa do decydowania o życiu najbliższych. Z tej "choroby " pomaga jej wyleczyć się  matka, która mówi : "Córko, na ten świat przychodzi się po to, aby wszystko stracić. Pozbycie się rzeczy materialnych nic nie kosztuje, trudniej jest dać wolność tym, których kochasz" s. 219
Trudno tu opisać co się dzieje w tej rodzinie, bo zajęłoby to bardzo dużo miejsca, a potencjalnemu czytelnikowi książki zabrałoby przyjemność czytania.
Mnie ta książka urzekła prostotą w opisywaniu dni codziennych, może jednak innych od dni zwykłego śmiertelnika, ale wypełnionych miłością, zrozumieniem i otwartością na drugiego człowieka.
Wiele w niej mądrych myśli, życiowych wskazówek 

"Buddyści powiadają, że życie jest rzeką, po której siedząc na tratwie, płyniemy do ostatecznego przeznaczenia. Rzeka ma swój nurt, prędkość, podwodne skały, wiry i inne przeszkody, których nie możemy kontrolować, ale do kierowania owa tratwą mamy wiosło. Od naszej sprawności zależy jakość podróży, choć nie można mienić jej kursu, ponieważ bieg rzeki zawsze kończy się śmiercią" s. 33

Allende opisuje niezliczone podróże, jakie odbyła ze swoim mężem, przyjaciółką czy innymi członkami rodziny. Stały się one inspiracją do pisania.
Uświadomiła mi również ileż trudu wymaga zebranie materiału na książkę i jej napisanie. Sama ma taki zwyczaj, że pracę nad nowa powieścią rozpoczyna zawsze 8 stycznia, twierdzi, że po tym terminie nie napisałaby ani linijki. Na czas tworzenia zamyka się w swojej "norce" i rzadko z niej wychodzi.

Ta książka jest również o wielkiej miłości dwojga doświadczonych ludzi. Każde z nich niesie bagaż innych doświadczeń, ale mimo wielu burz i tysiąca godzin spędzonych na kozetce u psychoterapeuty ich miłość jest ciągle świeża i gorąca jak przed dwudziestu laty. Ciągle są dla siebie pociągający i wyrozumiali dla własnych ułomności.A to nie lada sztuka.
I powtórzę tu za Allende "... w chwili zagrożenia człowiek wyrzuca za burtę to, co nie jest niezbędne do żeglugi, czyli prawie wszystko. W koncu, kiedy pozbędzie się obciążenia i dokona obrachunku, okaże się, że jedyne, co pozostanie, to miłość."   s. 384

Allende Isabel : Suma naszych dni. Warszawa: Muza, 2010, 395s.